VKSND huyện, thành phố

Liên kết Website

 


mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2
mod_vvisit_counterHôm qua0
mod_vvisit_counterTuần này2
mod_vvisit_counterTháng này2
mod_vvisit_counterTổng cộng15183185
Hiện có 279 khách Trực tuyến
"CÔNG MINH, CHÍNH TRỰC, KHÁCH QUAN, THẬN TRỌNG, KHIÊM TỐN" - Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhận thức về áp dụng chế định án treo

Xem kết quả: / 9
Bình thườngTuyệt vời 

Chế định án treo được quy định tại Điều 65 BLHS năm 2015 là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được áp dụng cho người bị kết án phạt tù không quá 03 năm, khi có đầy đủ những căn cứ và điều kiện do BLHS quy định và được hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao (sau đây viết tắt là Nghị quyết 02).

Trên thực tế, việc áp dụng chế định án treo đối với trường hợp người phạm tội có tiền án, tiền sự được lấy làm yếu tố cấu thành tội phạm vẫn có sự nhận thức không thống nhất. Về vấn đề này hiện có 02 quan điểm như sau:

Quan điểm thứ nhất: Người bị kết án phạt tù vẫn được hưởng án treo, bởi lẽ một tình tiết đã là tình tiết định tội thì không thể tiếp tục áp dụng để xem xét trong việc quyết định hình phạt, vì một tình tiết mà áp dụng 02 lần sẽ gây bất lợi cho bị can, bị cáo.

Quan điểm thứ hai:Người phạm tội có tiền án, tiền sự được lấy làm yếu tố cấu thành tội phạm thì khi bị kết án phạt tù sẽ không đủ điều kiện được hưởng án treo; bởi vì, người phạm tội đang có tiền án, tiền sự thì không được coi là “có nhân thân tốt” để đủ điều kiện hưởng án treo theo quy định tại Nghị quyết 02 (bất kể trường hợp lấy hay không lấy tiền án, tiền sự làm yếu tố cấu thành tội phạm).

Tác giả đồng ý với quan điểm thứ hai. Bởi dù người phạm tội có tiền án, tiền sự đã được lấy làm yếu tố cấu thành tội phạm thì người phạm tội vẫn thuộc trường hợp có nhân thân xấu vì bản thân người phạm tội đang có tiền án, tiền sự. Đồng thời liên quan đến trường hợp này, ngày 05/12/2019, VKSND tối cao có Văn bản số 5887/VKSTC-V14 giải đáp một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy định của BLHS, BLTTHS năm 2015 và thi hành án hình sự trong đó tại điểm 5 Mục I hướng dẫn: Người phạm tội đang có tiền án, tiền sự thì không được coi là “có nhân thân tốt” để đủ điều kiện được hưởng án treo vì theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 02/2018 thì: “Được coi là có nhân thân tốt nếu ngoài lần phạm tội này, người phạm tội luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú, nơi làm việc. Đi với người đã bị kết án nhưng thuộc trường hợp được coi là không có án tích, người bị kết án nhưng đã được xóa án tích, người đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử lý kỷ luật mà thời gian được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật tính đến ngày phạm tội lần này đã quá 06 tháng, nếu xét thấy tính chất, mức độ của tội phạm mới được thực hiện thuộc trường hợp ít nghiêm trọng hoặc người phạm tội là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án và có đủ các điều kiện khác thì cũng có thể cho hưởng án treo”.

Xuất phát từ bản chất của chế định án treo là không bắt người phạm tội phải cách ly ra khỏi xã hội mà để họ tự giáo dục, cải tạo nhằm khuyến khích họ cải tạo để trở thành công dân có ích cho xã hội. Do đó nhân thân là điều kiện xếp vị trí thứ hai trong năm điều kiện cho người bị kết án phạt tù được hưởng án treo. Theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết 02 thì người bị kết án phạt tù có tiền án, tiền sự thì không được coi là “có nhân thân tốt” để được hưởng án treo, bất kể trường hợp lấy hay không lấy tiền án, tiền sự làm yếu tố cấu thành tội phạm.

Ngoài ra, khi xét đến quan điểm một tình tiết không áp dụng 02 lần trong một vụ án thì theo quy định tại khoản 3 Điều 51, khoản 2 Điều 52 BLHS năm 2015, các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết giảm nhẹ khi quyết định hình phạt và tình tiết tăng nặng. Từ đó có thể thấy rằng, nếu người phạm tội có tiền án, tiền sự được lấy làm dấu hiệu định tội thì không được coi tiền án, tiền sự đó là tình tiết tăng nặng chứ không phải là căn cứ để xem xét cho hưởng án treo.

Như vậy, cần áp dụng thống nhất theo hướng dẫn tại điểm 5 Mục I Công văn số 5887/VKSTC-V14 ngày 05/12/2019 của VKSND tối cao về việc giải đáp một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy định của BLHS, BLTTHS năm 2015 và thi hành án hình sự: Người phạm tội đang có tiền án, tiền sự thì không được coi là “có nhân thân tốt để đủ điều kiện hưởng án treo (bất kể trường hợp lấy hay không lấy tiền án, tiền sự làm yếu tố cấu thành tội phạm)./.

Nguyễn Việt Vương - Tổ nghiên cứu khoa học
VKSND tỉnh Quảng Nam